„Europa jest najlepszym miejscem do życia na Ziemi. Życie w Europie nigdy nie było na takim poziomie. Europejczycy są szczęśliwi i chcą czerpać z życia. Tego nie pokażą żadne ekonomiczne statystyki”. To zdanie usłyszałem ja i pozostałych ośmiu tegorocznych Laureatów Nagród Nobla w odpowiedzi na moje pytanie, którym otworzyłem tegoroczną konferencję Noblowską w Sztokholmie. Pytałem też o Polskę. Uważam, że te 90 sekund filmu powinien obejrzeć każdy. Tak jak nasz 20 minutowy film o Europie, którym dzielę się w komentarzu. Naprawdę w erze fikcyjnego defetyzmu, takich treści dziś potrzebujemy. Europa nigdy nie była w lepszym momencie, niż dziś. Joel Mohyr złamał kod dobrobytu. Mokyr udowodnił, że kluczem do nowoczesności nie był kapitał finansowy, lecz wiedza użyteczna. Odkrył kulturowe DNA wzrostu. Jego badania dowiodły, że bez „kultury wzrostu” i otwartego rynku idei rewolucja przemysłowa byłaby tylko chwilowym zrywem, a nie trwałym procesem. Jako gigant historii gospodarczej połączył odległą przeszłość z mechanizmami współczesnej innowacji. Wyjaśnił, dlaczego to właśnie w Europie doszło do „wielkiej dywergencji”, która wyniosła Zachód na szczyt światowej gospodarki. Jest w ekonomii architektem nowej teorii innowacji. To za to dostał Nobla. Dziś mówi mi, że Europejczycy po prostu mniej pracują. Pracują mniej, biorą więcej wolnego, czerpią z życia i tego nie dostrzegą czynniki wzrostu ekonomicznego. W Europie po prostu żyje się bardzo, bardzo dobrze. Prowadzę spółkę w USA i w Polsce. Prawdą jest, że Amerykanie pracują dużo więcej niż Europejczycy. Ale czy są szczęśliwsi? Czy dobrobyt jest tam dystrybuowany tak symetrycznie jak w Europie? Moim zdaniem, nie. Klasa średnia w USA żyje na poziomie dużo niższym, niż w Polsce. Bez podstaw bezpieczeństwa choćby w sektorze ochrony zdrowia, ubezpieczenia społecznego, ochrony rynku pracy. W Polsce tak mało ludzi o tym mówi. Jesteśmy wpatrzeni w Zachód a sami staliśmy się jego najpiękniejszym odbiciem. Tak uważam. Obejrzyjcie te 20 minut.